طراحی پرتره چگونه انجام می شود؟

طراحی پرتره چیست؟

طراحی پرتره یکی از شاخه های جذاب و پرطرفدار هنرهای تجسمی است که در آن چهره انسان به صورت واقعی یا نیمه واقعی ترسیم می شود. هدف اصلی در طراحی پرتره نمایش احساسات، شخصیت، حالت چهره و حتی روحیات فرد است. هنرمند در این نوع طراحی تلاش می کند با استفاده از خطوط، سایه ها و جزئیات دقیق، تصویری زنده و تاثیرگذار خلق کند.
در مراحل یادگیری نقاشی به سبک پرتره، توجه به جزئیات در درجه اول دارای اهمیت بسیار زیادی است. فرم چشم ها، حالت لب ها، زاویه بینی و حتی نور روی پوست می تواند در طبیعی دیده شدن تصویر تاثیر زیادی داشته باشد. به همین دلیل بسیاری از هنرمندان ساعت ها روی یک چهره کار می کنند تا نتیجه ای حرفه ای به دست آورند.
انواع مختلفی از طراحی پرتره وجود دارد. بعضی از هنرمندان، از اصول طراحی با مداد برای انجام طراحی پرتره استفاده می کنند و برخی دیگر از هنرمندان نیز برای طراحی پرتره از تکنیک های آموزش رنگ روغن یا آبرنگ استفاده می کنند و بعضی دیگر به سراغ طراحی دیجیتال می روند. هر سبک ویژگی ها و جذابیت خاص خود را دارد و بسته به سلیقه هنرمند یا سفارش مشتری انتخاب می شود.

ابزارهای مورد نیاز برای طراحی پرتره

- مداد طراحی: در میان وسایل طراحی چهره، مداد مهم ترین ابزار است. مدادهای مختلفی مانند HB ، 2B ، 4B و 6B برای ایجاد تیرگی و روشنی استفاده می شوند. مدادهای نرم تر برای سایه های عمیق مناسب هستند و مدادهای سفت تر برای خطوط اولیه کاربرد دارند. همچنین نحوه در دست گرفتن مداد در طراحی چهره بسیار مهم است و هنرجو باید با فشار کم خطوط پایه را بکشد و بعد به‌ تدریج تیرگی‌ ها را اضافه کند. 
- پاک کن خمیری: در مجموعه ابزار طراحی پرتره، پاک کن خمیری نقش مهمی در اصلاح و ایجاد نور دارد. این پاک کن انعطاف پذیر است و می توان آن را به شکل های مختلف درآورد. برای مثال، با نوک باریک آن می توان نور روی مردمک چشم یا درخشش روی لب را ایجاد کرد. به همین دلیل بسیاری از هنرمندان از آن برای بیرون آوردن نور از میان سایه ها استفاده می کنند.

- محو کن: این نوع ابزار طراحی پرتره وسیله ای ساده اما بسیار کاربردی است. این ابزار برای نرم کردن سایه ها و یکدست کردن تونالیته خاکستری به کار می رود. وقتی سایه ها با محو کن پخش می شوند، بافت پوست طبیعی تر دیده می شود و مرز های تند از بین می روند.
- کاغذ طراحی: کیفیت کاغذ در نتیجه نهایی تاثیر زیادی دارد. کاغذ مناسب باید کمی بافت داشته باشد تا مداد یا زغال به خوبی روی آن بنشیند. در بسیاری از تمرین های چهره نگاری از کاغذهای مخصوص اسکچ استفاده می شود.
- زغال و کنته: از زغال طراحی و مداد کنته برای ایجاد تیرگی های قوی و کنتراست بالا استفاده می شود. این ابزارها در سبک هایی مانند سیاه قلم بسیار محبوب هستند. با کمک آن ها می توان سایه های عمیق و بافت های جذاب در چهره ایجاد کرد.

طراحی پرتره را از کجا شروع کنیم؟

- انتخاب عکس مناسب: مسیر شروع طراحی پرتره با انتخاب یک تصویر عالی هموار می شود. سعی کنید عکسی را برگزینید که نور در آن واضح باشد تا جزئیات به خوبی نمایان شود. عکس های خیلی تیره یا با کنتراست شدید، کار شما را در همان گام های اول سخت می کنند. یک عکس خوب، پایه کار شماست و کیفیت آن مستقیماً در خروجی کار اثر دارد.
- بررسی زاویه صورت: پیش از دست گرفتن مداد، لحظه ای به نحوه قرارگیری صورت فکر کنید. آیا سوژه به صورت تمام رخ نگاه می کند یا سر او کمی به سمت نیم رخ یا سه رخ چرخیده است؟ این چرخش، جایگاه گوش ها و فاصله اجزا را عوض می کند. درک این زاویه اولین قدم در آموزش طراحی چهره از صفر است که به شما دید درستی از عمق و پرسپکتیو می دهد.
- کشیدن فرم اولیه سر: حالا نوبت به ترسیم ساختار کلی رسیده است. به جای فشار زیاد مداد، با حرکاتی بسیار سبک و نرم، فرم بیضی شکل جمجمه را روی کاغذ پیاده کنید. این خطوط اولیه قرار نیست پررنگ باشند و باید به راحتی پاک شوند.
- استفاده از خطوط راهنما: برای نظم بخشیدن به اجزا، از چند خط کمرنگ کمک بگیرید. یک خط افقی برای جای چشم ها و یک خط عمودی برای مرکز چهره رسم کنید. این راهنماها مثل نقشه عمل می کنند و باعث می شوند فاصله ها دقیق و متناسب بمانند.

نحوه کشیدن فرم صورت در طراحی پرتره

برای شروع طراحی فرم صورت ابتدا شکل کلی سر مشخص می شود. ساده ترین روش این است که یک بیضی نرم روی کاغذ طراحی بکشید تا محدوده سر و چانه معلوم شود. این مرحله کمک می کند ساختار جمجمه و فرم کلی چهره انسان به درستی شکل بگیرد.
در گام بعدی نوبت تقسیم بندی صورت است. یک خط عمودی در وسط بیضی رسم می شود تا مرکز چهره مشخص گردد. سپس یک خط افقی در نیمه سر کشیده می شود که محل قرار گیری چشم انسان را نشان می دهد. در اصول طراحی چهره، فاصله بین دو چشم معمولا به اندازه عرض یک چشم در نظر گرفته می شود.
پس از آن جای بینی و لب تعیین می شود. نوک بینی معمولا در میانه فاصله چشم تا چانه قرار می گیرد و لب کمی پایین تر شکل می گیرد. در پایان باید به تقارن صورت توجه کرد تا دو سمت چهره هماهنگ و طبیعی دیده شوند. این تمرین ساده پایه مهمی در آموزش کشیدن چهره محسوب می شود.

نسبت اجزای چهره در طراحی پرتره چگونه است؟

در ترسیم چهره انسان، شناخت نسبت های طراحی چهره باعث می شود تصویر طبیعی و واقعی دیده شود. یکی از مهم ترین نکات در تناسب اجزای صورت فاصله چشم ها است. معمولا فاصله میان دو چشم تقریبا برابر عرض یک چشم در نظر گرفته می شود. این قانون ساده در بسیاری از تمرین های آموزش کشیدن چهره به هنرجو کمک می کند جای اجزا را درست تشخیص دهد.
محل بینی نیز بر اساس همین تناسب ها مشخص می شود. نوک بینی معمولا در میانه فاصله خط چشم تا چانه قرار دارد. پیشانی نیز تقریبا یک سوم ارتفاع کل صورت را تشکیل می دهد و در شکل گیری ساختار آناتومی صورت نقش مهمی دارد.
گوش ها معمولا از خط چشم شروع می شوند و تا نزدیکی نوک بینی ادامه دارند. در مورد لب نیز باید توجه کرد که عرض آن اغلب نزدیک به فاصله میان مردمک دو چشم است. رعایت این اندازه ها در چهره نگاری باعث می شود نتیجه طبیعی تر دیده شود.

چشم، بینی و لب را چگونه طراحی کنیم؟

- طراحی چشم در پرتره: برای رسیدن به طراحی چشم واقعی، ابتدا فرم کلی کره چشم را در نظر بگیرید. چشم فقط یک خط و مژه نیست، بلکه روی یک سطح گرد قرار دارد. ابتدا پلک بالا و پایین را نرم رسم کنید، سپس مردمک و عنبیه را در مرکز قرار دهید. نکته مهم این است که داخل مردمک همیشه تیره ترین بخش است و یک نقطه روشن کوچک نشان دهنده انعکاس نور می باشد. همین درخشش ساده می تواند نگاه را زنده کند. در پایان، ضخامت پلک بالا را کمی بیشتر نشان دهید تا حالت طبیعی تر شود.
- طراحی بینی در چهره: در آموزش طراحی بینی بهتر است از کشیدن خط های تند برای اطراف بینی پرهیز شود. فرم این بخش بیشتر با سایه مشخص می شود تا با خط. ابتدا جای تیغه و پره ها را مشخص کنید، سپس با سایه ملایم حجم آن را بسازید. توجه به نور روی استخوان بینی و سایه زیر آن، باعث می شود شکل واقعی تر دیده شود.
- طراحی لب در پرتره: در طراحی لب با مداد، به حجم و نرمی توجه کنید. لب بالا معمولا کمی تیره تر از لب پایین است. خط وسط لب را خیلی پررنگ نکشید. با سایه نرم در گوشه ها و کمی روشنایی روی بخش برجسته، حالت طبیعی و زنده ایجاد می شود.

سایه زنی در طراحی پرتره چگونه انجام می شود؟

برای زنده و واقعی جلوه دادن چهره، باید بدانید نور از کدام سمت به چهره انسان می تابد. این اولین گام در سایه زنی، چهره است؛ زیرا جهت تابش و محل سایه ها را تعیین می کند. برای ایجاد حجم و دوری از حالت تخت، باید از طیف خاکستری استفاده کنید.
با فشار دادن کمتر یا بیشتر مداد طراحی، بخش های تیره و روشن را روی کاغذ پیاده کنید. برای یکدست شدن رنگ ها از تکنیک بلندینگ یا محو کردن سایه ها بهره ببرید. نکته کلیدی این است که لبه های سایه در نقاطی که نور کمتر است، نرم تر شوند. در آموزش سایه زنی پرتره، تمرین روی کره ها به شما کمک می کند تا عمق دادن به اجزای صورت را بهتر درک کنید. همیشه سایه های عمیق را در آخر کار تکمیل کنید.

چگونه چهره را طبیعی تر طراحی کنیم؟

برای اینکه به طراحی چهره واقعی دست یابید، باید فراتر از خطوط ساده بروید و به جزئیات جان بدهید. اولین قدم برای واقعی کردن پرتره، دقت به عمق چشم ها است؛ مردمک ها و انعکاس نور درون آن ها، به صورت نگاهی زنده می بخشد. در ترسیم بافت مو، به جای کشیدن تارهای تکی و منظم، دسته های کلی با جهت حرکت آزادانه رسم کنید تا طبیعی تر دیده شوند.
برای طراحی جزئیات پوست، به یاد داشته باشید که سطح آن کاملا صاف نیست و منافذ ریز یا لکه های کوچک به آن واقع گرایی می بخشند. با مدیریت درست نور و ایجاد تدریجی سایه ها، حجم صورت را بیشتر کنید. توجه به نرمی سایه ها در نقاط منحنی، به کار شما عمق و روح بیشتری می دهد.

چگونه از روی عکس پرتره بکشیم؟

وقتی قصد دارید طراحی پرتره از روی عکس انجام دهید، اولین نکته انتخاب تصویر واضح و با کیفیت است. عکسی را انتخاب کنید که نور مناسب داشته باشد و جزئیات چشم، بینی و لب به خوبی دیده شوند. در مرحله بعد، نور عکس را بررسی کنید تا بدانید سایه ها در کدام سمت قرار دارند.
برای ساده تر شدن کار، می توانید از روش شبکه بندی تصویر استفاده کنید؛ یعنی روی عکس و کاغذ، مربع های مساوی رسم کنید تا انتقال اندازه ها دقیق تر انجام شود. این روش در کشیدن چهره از روی تصویر به حفظ تناسب ها کمک زیادی می کند. هنگام انتقال خطوط، به فاصله اجزا و زاویه ها دقت کنید و از مقایسه مداوم با عکس غافل نشوید. این دقت باعث طبیعی تر شدن نتیجه می شود.

اشتباهات رایج در طراحی پرتره چیست؟

- بزرگ کشیدن چشم ها: یکی از خطاهای رایج این است که چشم ها بزرگ تر از اندازه واقعی کشیده می شوند. این کار شاید در ابتدا جذاب به نظر برسد، اما تناسب صورت را به هم می زند و چهره را از حالت طبیعی دور می کند. در اشتباهات طراحی چهره، این مورد بسیار دیده می شود.
- نامتقارن شدن صورت: خیلی وقت ها دو طرف صورت شبیه هم از کار در نمی آید. مثلا یک چشم بالاتر می نشیند یا یک سمت فک پهن تر دیده می شود. این مشکل از مشکلات رایج در طراحی پرتره است و معمولا به دلیل بی دقتی در خط میانی صورت به وجود می آید.
- سایه زنی غیر طبیعی: اگر تیرگی ها بی جا باشند یا خیلی تند کار شوند، صورت خشک و غیر واقعی دیده می شود. سایه باید آرام و هماهنگ با فرم صورت باشد.
- بی توجهی به نور: وقتی نور درست دیده نشود، برجستگی و فرورفتگی های چهره هم درست شکل نمی گیرد. قبل از شروع کار، جهت تابش نور را مشخص کنید تا همه سایه ها بر همان اساس شکل بگیرند.
- طراحی اشتباه موها: موها نباید مثل نخ های جدا از هم کشیده شوند. بهتر است اول حجم کلی و مسیر حرکت آن ها دیده شود. سپس با چند خط نرم و جهت دار، بافت طبیعی آن را کامل کنید.

چگونه مهارت طراحی پرتره را تقویت کنیم؟

- تمرین روزانه: پیشرفت در این هنر بدون تکرار منظم ممکن نیست. هر روز حتی یک اسکچ کوتاه از چهره انسان بکشید تا چشم شما به تناسب اجزای صورت عادت کند. این استمرار در یادگیری طراحی پرتره باعث افزایش دقت و سرعت می شود.
- طراحی از مدل واقعی: مشاهده مستقیم افراد، درک بهتری از حجم و حالت ایجاد می کند. هنگام طراحی از روی مدل، تغییرات نور روی گونه و پیشانی را بررسی کنید تا مهارت شما در طراحی چهره واقعی تقویت شود.

- تمرین سایه زنی: با رسم اشیای ساده مانند کره، اصول سایه زنی چهره و کنترل کنتراست را بیاموزید. این تمرین پایه ای برای طبیعی شدن اثر است.
- مطالعه آناتومی صورت: شناخت آناتومی صورت و ساختار عضلات، درک عمیق تری از فرم و حالات ایجاد می کند و کیفیت کار را بالا می برد.